Anons ofisyèl Prezidan Konsèy pèmanan Oganizasyon Eta Ameriken apre seyans espesyal Konsèy pèmanan an sou sitiyasyon Ayiti a

jou ki 30 avril 2003 a

Konsèy pèmanan an pran nòt avèk anpil rekonesans sou rapò Misyon espesyal pou ranfòsman demokrasi ann Ayiti a (Misyon espesyal la) te fè sou rezilta vizit Delegasyon wo nivo OEA/CARICOM nan ki te reyalize jou ki te 19 ak 20 mas 2003.

Konsèy la kontan dèske manm enpòtan Delegasyon sa a kapab la nan seyans jodi a apre l te fin etidje deklarasyon ak rekòmandasyon Delegasyon an.  Konsèy la pran nòt tou sou konsansis Delegasyon an rive jwenn sou zafè sa a, sètadi menm si Gouvènman ayisyen an pran yon seri mezi, malerezman li pa pran kèk nan mezi ki te pi enpòtan pou Delegasyon an oswa sa li pran yo pa pèmèt kreye yon klima konfyans tout bon nan jan lip ran yo a.

Dapre Konsèy la, mezi delegasyon an te prezante bay Gouvènman ayisyen an jou ki te 20 mas la epi ki gen arevwa ak rezolisyon 806 ak 822 (Anèks C nan Rapò Misyon espesyal la) yo la pi fèm toujou epi yo mande Gouvènman an aji vit e san pran tan.  Nan tout mezi sa yo ki enpòtan anpil anpil , nou kapab site: ramplase kèk moun nan tèt polis la epi rann li pwofesyonèl dapre konsiltasyon avèk Misyon espesyal 0EA a; arete Amyot Métayer pou fini ak enpinite l ap afiche a, epitou pran tout mezi yo te pwomèt konsènan afè dezameman an. Se repons inadekwa Gouvènman ayisyen an bay sou pwen esansyèl sa yo ki reprezante pi gwo obstak pou tabli yon klima konfyans epi pou fè demokrasi a vanse nan peyi Dayiti.

Nan kout kat la, Konsèy pèmanan an gen kè sote paske sosyete sivil la ak Konvèjans demokratik la  pa bay asirans li t ap chèche a konsènan patisipasyon yo nan Konsèy elektoral pwovizwa a (KEP) sitoutfwa Prezidan Aristid te adopte bonjan mezi yo te prezante ba li yo.  Kidonk, Konsèy la jije pwen Delegasyon an te prezante bay sosyete sivil la ak Konvèjans demokratik la (nan anèks D Rapò espesyal Misyon an) kenbe la pi rèd.  Nan non konsèy la, mwen di e m ap redi ke kominote entènasyonal la p ap soutni okenn jefò pou jete Prezidan Dayiti a avèk zak vyolans nan lari ni lòt kalite zak oswa lòt mezi ki pa siye avèk zafè demokrasi. Se nan eleksyon libelibè moun ka jwenn epi pran dwa pou gouvène.

Konsa, Konsèy Pèmanan an kwè li enpòtan anpil pou Gouvènman ayisyen an, sosyete sivil la ak Konvèjans demokratik la pran yon seri mezi  pou fasilite kreyasyon yon KEP endepandan, san fòs kote epi kredib; yon fason pou pèmèt peyi Dayiti mete sou pye pwosesis elektoral li a nan nivo lejislatif ak nivo lokal.  Lè sa a, KEP a ki santi li kapab konte sou sipò kòmsadwa Ayisyen konsekan (ki gen wòl yo pou yo jwe nan eleksyon an) ak sipò kominote entènasyonal la ke Misyon espesyal la ap koòdone, ap ka pran desizyon ki nesesè pou mennen bak eleksyon yo.

Konsèy la apiye ak tout fòs li tout jefò pouf è vin pi djanm Misyon espesyal pou ranfòsman demokrasi ann Ayiti a, jan manda rezolisyon KP/RES. 806 ak 822 yo fè l la prensipalman nan kat (4) pwen santral sa yo : sekirite (san bliye dezameman), jistis, dwa moun ak gouvènans. Nan sans sa a, Konsèy la apiye Tèm referans yo (ki nan anèks dezyèm ak twazyèm rapò Sekretè jeneral te bay apre rezolisyon 822 a) ansanm ak sa ki di sou deplwaman Ofisye polis entènasyonal, dapre jan lwa ak pwosedi OEA mande pou yo fè l la.  Dapre Konsèy la, lè gouvènman an ap aplike tout bon vre mezi ak aktivite ki dekri nan Tèm referans yo, se lè sa a sèlman lap reyisi montre pèp ayisyen an ak kominote entènasyonal la veritab pwogrè li reyalize pou amelyore klima sekirite nan peyi Dayiti ak ranfòsman enstitisyon demokratik yo.  Konsèy la pran nòt tou sou pwomès Inyon ewopeyèn fè sou patisipasyon l nan pwogram èd teknik pou polis ayisyen an ak sistèm jistis la, depi otorite yo ba li garanti lòd, sekirite ak respè dwa tout moun pral tabli nan peyi a.

Konsèy la rann li kont tou avèk anpil enkyetid kriz imanitè ki tabli sou Ayiti epi li akeyi avèk anpil satisfaksyon pwogram entegre Sistèm Nasyonzini te lanse jou ki te 22 avril 2003 a pou reponn bezwen ijan popilasyon ki frajil, ansanm avèk yon pwogram don san rete OPS ofri pou lite kont SIDA.  Konsèy la akeyi avè kontantman pwogram èd alimantè peyi etazini, Kanada ak lòt manm ki nan Gwoup peyi zanmi Ayiti yo.  Konsèy la rete kwè kanmenm ke peyi an ta bezwen plis èd imanitè toujou.  Se avèk anpil plezi li resevwa anons peyi Etazini fè sou lòt resous imanitè li pral voye. 

Men Ayiti bezwen plis pase yon èd imanitè.  Se pou sa Konsèy la kontan travay ki kòmanse antreprann nan kad paragraf 11 rezolisyon 822 a.  An plis, Konsèy la pran nòt sou asirans Bank entèrameriken pou devlopman (BID) bay sou operasyon prete lajan ki pral rekòmanse yon fwa aryere yo fin peye.  Se nan menm lide sa a, Konsèy la pran nòt ke pou ede Ayiti peye aryere li dwe, yon nan gwo kondisyon enstitisyon entènasyonal kap fè finansman yo poze pou prete peyi yo kòb, plizyè peyi KARIKOM anonse yo pral ede Ayiti peye aryere l yo avèk BID.  Natirèlman, anons sa yo depann de konklizyon peyi Dayiti ap rive jwenn avèk Fon Monetè Entènasyonal (FMI) konsènan negosiyasyon y ap mennen koulye a.  Konsèy la rann li kont tou ke Ayiti ap bezwen plis èd lajan pou li rive peye nèt tout aryere li yo.  Li rann li kont de angajman peyi Dayiti pran pou li travay nan sans sa a avèk tout enstitisyon finansman entènasyonal yo youn apre lòt. Premye etap nan angajman sa a yo ta dwe yon  aranjman avèk BID. Konsèy la fè konnen li kwè tout bon vre se transparans nan fason otorite yo ap mennen ekonomi peyi a ki pral pèmèt Gouvènman Ayisyen jwenn lòt akò avèk enstitisyon entènasyonal finansman yo epitou avèk lòt donatè ankò.

Pou fini, mwen konnen se opinyon tout konsèy la mwen bay lè m envite Gouvènman ayisyen  an ansanm ak lòt Ayisyen ki gen arevwa nan zafè sa a pou yo ranpli wòl yo toutbon vre nan yon lespri kooperasyon ak reskonsablite. Mezi pozitif epi reyèl yo pran oswa yo pa pran pral ede peyi sa a yo ki manm Konsèy Pèmanan an pou yo chwazi avèk pridans ak bonsans ki kalite enstriman yap aplike pou ede tout Ayisyen rezoud kriz politik la pami tout enstriman Sistèm entèameriken an prevwa pou pwoteje demokrasi nan peyi Amerik yo.  Lò yo pran mezi sa a yo, sa pral bay kominote entènasyonal la mwayen pou yo soutni devlopman demokratik , politik, ekonomik ak sosyal peyi Dayiti ki se youn nan manm fondatè OEA.

Desizyon Asanble General OEA k ap fèt nan Santiago (Chili) soti 8 pou rive 10 Jen k ap vin la a pral pran sou bagay sa a yo pral chita sou mezi yo pran nan peyi d Ayiti ak sou repons kominote entènasyonal la bay.